Genel Bakış – Gazi Mustafa Kemal Atatürk / İlber Ortaylı

Tarihin önemli şahsiyetleri arasında yer alan kişiler hakkında yazılan kitaplar oldukça çoktur. Modern Türkiye’nin kurucusu hakkında yazılan kitap sayısının bolluğu da bu duruma benzer şekilde gelişir. Son dönemde birbiri ardına çıkan yayınlar arasında bir tanesi, yazarının engin bilgiye sahip, önemli tarihçilerimizden biri olması nedeniyle kendisini diğerlerinden net bir biçimde ayırıyor… Yazımızın konusunu oluşturan bu kitap, İlber Ortaylı’nın kaleminden Gazi Mustafa Kemal Atatürk.

Gazi Mustafa Kemal Atatürk

İlber Ortaylı, kitabın ön sözünde eserini detaylara inen bir monografiden ziyade dönemin fotoğrafının çekildiği bir panorama olarak tanımlıyor. Sayfalar arasında ilerlediğinizde kendisinin haklı olduğunu kolayca anlıyorsunuz. Gazi Paşa’nın silah arkadaşlarından onların modern bir eğitim almasını sağlayan Sultan Abdulhamid’e, aldıkları bu eğitimin içeriğinden niteliğine, Birinci Dünya Savaşı’ndan Milli Mücadele’ye dönemin önemli olay ve şahsiyetleri Mustafa Kemal’in hayatına giriş sırasına göre zihninizdeki fotoğrafı canlandırmak adına anlatılıyor. Ardından Cumhuriyet’e uzanan yol ve aralıksız gerçekleştirilen reformlar..

Kitabın giriş kısmında çocuk Mustafa’yı ve onun hayatında önemli yeri olan Selanik’i tanıyoruz. Annesi ve babasının eğitimi konusunda yaşadığı anlaşmazlığa rağmen çocukken üniformalarını beğendiği zabitlere özenmesiyle içinde beliren askeri okula gitme tutkusu babasının vefatının ardından annesini ikna edebilmesine yarıyor ve genç Mustafa artık hayallerini süsleyen üniformasına kavuşabiliyor. Ardından İstanbul Erkan-ı Harbiye yılları ve peşi sıra gelen görevler ve savaşlar.. Ortaylı bunları anlatırken mevzusu geçen önemli şahsiyet ve olayları, Mustafa Kemal’i etkileyen fikirleri ve akımları da iyi bir örgü içerisinde bizlere sunuyor.

İlerleyen kısım; Birinci Dünya Savaşı, Milli Mücadele ve mütareke dönemi ile detaylara boğmayacak şekilde ancak farklı yerlerde daha önceden duymamış olabileceğiniz dipnotlarla devam ediyor. Yazar, konusu geldikçe Mustafa Kemal hakkında iddia edilen yersiz eleştirilere kanıtlarıyla birlikte yanıtlar vermeyi de ihmal etmiyor ve Mustafa Kemal’in tarihin akışı içerisinde günün şartları dolayısıyla ters düştüğü yoldaşlarına da haklarını teslim ediyor. Bu arada eleştirilere verilen yanıtlarda en önemli kısmın Lozan Anlaşması olduğunu da belirtelim.

Cumhuriyet’e giden yol..

Bu bölümde Cumhuriyet ilanının anlık bir karar olmadığı ve zihinlerde kendisine nasıl yer bulduğu argümanlarla açıklanıyor. Kitabın genelinde hakim olan süreç eksenli anlatım devam ediyor diyebiliriz ki; saltanatın kaldırılmasından Lozan’a ve ardından Cumhuriyet’e giden yol bize bunu gösteriyor.

Kitabın son kısmında yapılan devrimler ve reformlar hakkında genel bir bilgiye sahip olabilirsiniz. Bunlar temelde kısmen bildiğiniz şeyler olduğu için Atatürk’ün kişisel özelliklerinin anlatıldığı sayfalar daha çok ilginizi çekecek. Bu sayfalar arasında dolaşırken vaktinizin nasıl geçtiğini anlamayacaksınız. İzmir’in kurtuluşu ardından Hükümet Konağı’ına gelen Mustafa Kemal’in Yunan işgal kuvvetlerinin bayrağını çiğnemeyecek kadar iyi bir centilmen olduğunu okuduğunuzda ise haklı gururu hissedeceksiniz.

Sonuç olarak Gazi Mustafa Kemal Atatürk, Türkiye Cumhuriyeti kurucusu hakkında yazılmış önemli eserlerden. Okunmalı, mümkünse Nutuk ile de tamamlamalı.

Kaynak: Gazi Mustafa Kemal Atatürk / İlber Ortaylı, Kronik Kitap

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s